WEBVTT

00:10.880 --> 00:13.320
ما از کجا میایم؟

00:13.320 --> 00:15.960
قصه ما از کجا آغاز شد؟

00:19.480 --> 00:22.360
اولین انسان‌های خردمند کی‌ها بودن؟

00:26.000 --> 00:29.160
نه فقط آدم‌هایی که از لحاظ ظاهری
شبیه ما بودن‏،‏

00:29.160 --> 00:32.320
بلکه انسان‌هایی که عین ما فکر و رفتار می‌کردن‏.‏

00:34.920 --> 00:39.800
انسان‌هایی که ما اون‌ها رو عین خودمون می‌دونیم‏.‏

00:44.160 --> 00:49.120
اولین انسان‌های خردمند‏،‏ سیصد هزار سال پیش
نمایان شدن‏.‏

00:50.640 --> 00:54.000
ما اولین نوع آدم نبودیم‏.‏

00:54.000 --> 00:57.240
ما بزرگ‌ترین یا قوی‌ترین آدم‌ها نیستیم‏.‏

00:57.240 --> 01:01.880
فقط تازه‌ترین نسل از یه صف طولانی
آدمای قبل از خودمونیم‏.‏

01:01.880 --> 01:07.080
ولی چند صد هزار سال بعد
ما تنها بازمانده‌ها هستیم‏.‏

01:07.080 --> 01:12.680
و شدیم غالب‌ترین شکل زندگی روی این سیاره‏.‏

01:12.680 --> 01:14.880
ولی چطور این اتفاق افتاد؟

01:21.200 --> 01:24.920
من اِلا الشماهی هستم‏.‏
یک دیرین‌مردم‌شناس‏.‏

01:26.680 --> 01:29.720
آدم‌هایی هستن که کل عمرشون رو صرف پیدا کردن‏.‏‏.‏‏.‏

01:29.720 --> 01:31.920
همچین فسیل‌های مهمی می‌کنن‏.‏

01:34.240 --> 01:39.080
شاید فکر کنید که داستان تکامل انسان رو بدونید‏،‏
ولی حالا‏.‏‏.‏‏.‏

01:39.080 --> 01:43.920
داریم می‌فهمیم که خیلی عجیب‌تر و دراماتیک‌تر از
اونی هست که فکر می‌کردیم‏.‏

01:45.880 --> 01:50.320
چیزی که باعث شد سیزده نفر از یک خانواده
از بین برن‏.‏

01:53.680 --> 01:56.720
به لطف علم جدید و پیشگامانه‏.‏‏.‏‏.‏

01:56.720 --> 01:59.280
داستان ریشه‌مون رو از نو می‌نویسیم‏.‏

02:03.120 --> 02:05.120
از اولین گام‌هامون‏.‏‏.‏‏.‏

02:08.840 --> 02:11.680
تا مهاجرت‌هایی که ما رو از یه قاره
به قاره دیگر بردن‏.‏

02:15.160 --> 02:20.360
و دیدارمون با انواع و اقسام از نوع بشر‏.‏

02:21.440 --> 02:23.960
کوچیکه‏.‏ خیلی ریزه‏.‏

02:23.960 --> 02:27.040
درک می‌کنم چرا اسمش رو گذاشتن ‫"هابیت‫"‏.‏

02:29.040 --> 02:32.200
از اولین اثری که روی دیوارهای غار گذاشتیم‏.‏‏.‏‏.‏

02:35.120 --> 02:37.360
تا خیزش شهرها‏.‏‏.‏‏.‏

02:40.920 --> 02:45.560
اینا حوادث نادری هستن که
حیات ما رو شکل دادن‏.‏

02:45.560 --> 02:48.320
لحظاتی شانسی‏،‏ ولی مملوء از نبوغ‏‏،‏

02:48.320 --> 02:50.040
زیبایی و نابودی‏.‏

02:54.760 --> 02:58.760
این ما هستیم‏،‏ این داستان ماست
و این اتفاقاتی‌ست که‏.‏‏.‏‏.‏

02:58.760 --> 03:03.840
در 99 درصد از تاریخ ما و قبل از اختراع نوشتن رخ داد‏.‏

03:03.840 --> 03:08.800
وقتی داستان ما در کتاب‌ها نوشته نشده بود‏،‏
بلکه در استخون‌ها و دی‌ان‌ای ما نوشته شده بود‏.‏

03:13.240 --> 03:16.760
این داستان‏.‏‏.‏‏.‏

03:20.040 --> 03:21.560
انسان شدن ماست‏.‏

03:46.240 --> 03:50.680
این داستان در آفریقا شروع میشه‏.‏
مدت‌ها پیش‏،‏

03:54.400 --> 03:57.040
در دنیایی که ما توش وجود نداشتیم‏.‏

04:04.080 --> 04:06.840
از خیلی جهات‏،‏
این جهان آشنا به نظر می‌اومد‏،‏

04:08.360 --> 04:11.040
پر از حیواناتی که می‌شناسیم‏.‏

04:17.160 --> 04:19.640
ولی یک تفاوت فاحش توش بود‏.‏

04:26.480 --> 04:31.080
در این دنیا‏،‏ فقط یک نوع انسان نه‏.‏‏.‏‏.‏

04:31.080 --> 04:33.520
بلکه چندین نوع انسان زندگی می‌کردن‏.‏

04:38.960 --> 04:43.280
ما به زندگی در دنیایی که مملوء‌ از گونه‌های مختلفه
عادت داریم‏.‏

04:43.280 --> 04:47.680
بیش از هشت میلیون گونه
این کره رو با ما شریکن‏.‏

04:47.680 --> 04:54.120
ولی فقط و فقط یک نوع آدم هست‫‏:‏
انسان خردمند‏.‏

04:54.120 --> 04:57.800
ولی همه فراموش می‌کنن که همیشه این‌طور نبوده‏.‏

04:57.800 --> 05:01.920
دنیای قبل از ما‏،‏ زنده از فعالیت‌های انسانی بود‏.‏

05:05.040 --> 05:08.520
حدود شش میلیون سال پیش‏،‏
قبل از ظهور انسان خردمند‏،‏

05:12.440 --> 05:14.880
نخستی‌سانان از درختان پایین اومدن‏.‏

05:18.200 --> 05:23.000
و شروع کردن به دو پایی راه رفتن و کم کم
استفاده از ابزار سنگی رو یاد گرفتن‏.‏

05:27.720 --> 05:31.280
این ابزارسازان‏،‏ اولین نوع آدم بودن‏.‏

05:34.640 --> 05:38.720
در عرض چندین میلیون سال‏،‏ این آدم‌ها
رشد کردن‏.‏‏.‏‏.‏

05:41.600 --> 05:45.480
و خانواده‌ بزرگی از انواع آدم درست کردن‏.‏

05:50.320 --> 05:54.280
حالا این انواع آدم‌ها کی هستن و ما چه ارتباطی
با اونا داریم؟

05:54.280 --> 05:57.240
خب، همه‌شون جزو خانواده‌ی بزرگ ما هستن‏.‏

05:57.240 --> 06:01.400
مثل پدر و مادرمون‏،‏ پدربزرگ و مادربزرگمون‏،‏
عمه‌ها و عموها و پسرعموها و دخترعموهامون‏.‏

06:01.400 --> 06:04.800
بعضی‌هاشون از اجدادمون هستن‏،‏
بعضی‌ها هم صرفاً فامیلن‏.‏

06:04.800 --> 06:09.320
ولی همشون بخشی از ریشه و درخت خانوادگی ما هستن‏‏.‏‏.‏‏.‏

06:09.320 --> 06:10.680
که هزاران سال رو در برمی‌گیره‏.‏

06:13.480 --> 06:16.040
زمانی که انسان خردمند به وجود اومد‏،‏

06:18.040 --> 06:21.200
حداقل شش نوع آدم وجود داشت‏.‏

06:23.760 --> 06:25.640
یه عالمه نوع آدم بود‏.‏

06:25.640 --> 06:29.480
یکیش انسان راست‌قامته‏.‏
یکی از اجداد ما‏.‏

06:29.480 --> 06:33.000
یک گونه موفق‏.‏ چون دو میلیون سال عمر داشت‏.‏

06:37.560 --> 06:42.640
انسان راست‌قامت اولین نوع آدم بود که
آفریقا رو ترک کرد‏.‏

06:43.160 --> 06:46.280
و احتمالاً اولین نوع آدم هم بود که
از آتش استفاده کرده‏.‏

06:46.880 --> 06:48.880
نوع دیگه همونئاندرتال‌ها هستن‏.‏

06:48.880 --> 06:51.080
احتمالاً شما به نئاندرتال‌ها می‌شناسیدشون‏.‏

06:55.360 --> 06:59.640
نئاندرتال‌ها در اروپا تا آسیای مرکزی زندگی می‌کردن‏.‏

06:59.640 --> 07:01.560
عاشق سرما بودن‏.‏

07:04.000 --> 07:07.120
متخصص شکار هم بودن‏.‏

07:10.480 --> 07:13.160
یه نوع دیگه انسان فلورسی بود‏.‏

07:13.160 --> 07:15.760
بعضی‌‌ها اسمشون رو گذاشتن هابیت‏.‏

07:20.440 --> 07:25.400
عین یه دنیای خیالی بود‏.‏
همه‌اش‏.‏‏.‏‏.‏

07:25.400 --> 07:27.080
یاد ارباب حلقه‌ها میفتم‏.‏

07:27.080 --> 07:31.440
فقط به جای دنیایی مملوء از الف و کوتوله‏،‏

07:31.440 --> 07:35.480
یه دنیای جادویی مملوء از انسان داشتیم‏.‏

07:42.080 --> 07:45.080
درخت انسان‏،‏ چندین شاخه داشت‏.‏

07:48.720 --> 07:52.360
ولی انسان خردمند از کدوم شاخه بیرون اومد؟

08:00.360 --> 08:02.360
مطمئن نیستیم‏،‏

08:02.360 --> 08:05.520
ولی از همیشه به فهمیدنش نزدیک‌تریم‏.‏

08:31.720 --> 08:37.200
سال‌های سال فکر می‌کردیم که می‌دونیم
از چه ریشه‌ای اومدیم‏.‏

08:37.200 --> 08:40.280
فکر می‌کردیم که منشأ ما به دویست هزار سال پیش
در شرق آفریقا برمی‌گرده‏.‏

08:45.320 --> 08:48.400
ولی کشفیات جدید در این‌جا‏،‏ یعنی مراکش‏.‏‏.‏‏.‏

08:48.400 --> 08:53.280
که بخشی از آفریقا هم هست‏.‏‏.‏‏.‏

08:53.280 --> 08:58.640
ما رو به سوی نگاهی جدید به اولین گام‌هامون در سیاره زمین
سوق می‌دن‏.‏

09:04.000 --> 09:06.760
در یک غار دورافتاده در شمال غرب آفریقا‏،‏

09:06.760 --> 09:11.640
یک کشف اتفاقی باعث شد
یه سری بقایای مرموز انسانی پیدا بشه‏.‏

09:16.800 --> 09:20.040
یک شخص غیرمنتظره این‌جا زندگی می‌کرد‏.‏

09:25.160 --> 09:28.480
هزاران سال قبل از اونی که فکرش رو می‌کردیم‏.‏

09:29.120 --> 09:31.120
پروفسور‫!

09:31.120 --> 09:33.120
‫‫سلام‏،‏ خوش اومدی‏.‏

09:35.920 --> 09:37.920
شما اخیراً کشفیات خیلی جالبی داشتید‏.‏

09:43.120 --> 09:47.120
وقتی کار در جبل ایرهود رو شروع کردیم‏،‏
حس می‌کردیم که این‌جا یه چیز خاص توش نهفته هستش‏.‏

09:47.880 --> 09:52.880
اون زمان به چالش کشیدن تئوری که می‌گفت حیات انسان
از شرق آفریقا شروع شده بسیار سخت بود‏.‏

09:53.600 --> 09:59.600
ولی یافته ما این تئوری غالب رو کاملاً‌ به چالش کشید‏.‏

10:04.280 --> 10:11.280
همه‌چی از این یافته اتفاقی ما آغاز شد‏.‏

10:17.720 --> 10:21.560
این جبل ایرهود یکه‏.‏
یه راز تمام‌عیار بود‏.‏

10:21.560 --> 10:25.640
چون برخی از مشخصه‌هاش عین ما هستن‏.‏

10:25.640 --> 10:30.360
بسیار شبیه به انسان خردمندن‏.‏
دیگر مشخصه‌هاش بسیار شبیه به انسان‌های نخستینن‏.‏

10:32.360 --> 10:36.840
پس اگه به چهره این شخص نگاه کنید‏،‏

10:36.840 --> 10:40.240
متوجه می‌شید که صورتش عین صورت ماست‏.‏

10:40.240 --> 10:43.840
چهره انسان خردمند بسیار ضعیفه‏.‏

10:43.840 --> 10:46.600
ما مشخصه‌های ظریفی داریم‏.‏

10:46.600 --> 10:50.920
اونا یه جورایی می‌رن زیر جمجمه‌مون جا می‌گیرن‏.‏

10:50.920 --> 10:53.640
یک انسان ماقبل تاریخ رو تصور کنید‏.‏

10:53.640 --> 10:56.840
انگار که آرواره‌شون پیش‌ آمده‌ست‏.‏

10:56.840 --> 10:59.680
انگار صورتش رو به جلوئه‏.‏

10:59.680 --> 11:03.200
چهره این شخص خیلی کوتاه‌تره‏.‏

11:03.200 --> 11:06.360
ولی یه سری مشخصه‌ها داره که شبیه به ما نیستن‏.‏

11:06.360 --> 11:10.920
به این برآمدگی توجه کنید‏.‏
ساختار بالای چشمش رو میگم‏.‏

11:10.920 --> 11:12.560
حالا به من نگاه کنید‏.‏

11:12.560 --> 11:15.600
الان همچین انسان‌هایی نمی‌بینید‏.‏

11:15.600 --> 11:18.560
کسی دیگه همچین چیز گنده‌ای
بالای چشم‌هاش نداره‏.‏

11:18.560 --> 11:21.520
اگه همچین چیزی ببینیم‏،‏‌ ترس برمون می‌داره‏.‏

11:21.520 --> 11:25.480
حالا، خود جمجمه ما نیستیم‏.‏

11:25.480 --> 11:27.680
می‌بینید جمجمه‌ام چقدر گرده؟

11:27.680 --> 11:30.640
کاملاً گرده، ولی این یکی تقریباً کشیده‌ست‏.‏

11:30.640 --> 11:33.840
انگار یکی جمجمه منو برداشته باشه‏.‏‏.‏‏.‏

11:33.840 --> 11:35.560
و پشتشو یه ذره کشیده‏.‏

11:35.560 --> 11:41.680
از روبه‌رو انگار صورت، صورت یه انسان امروزیه‏.‏

11:41.680 --> 11:46.520
ولی از دیر زوایا‏،‏ عین ما نیست‏.‏

11:55.400 --> 11:58.400
این کشفیات واقعاً یه معما درست کردن‏.‏

11:58.400 --> 12:02.520
چیزهای غیرعادی بودن که جایی در
درخت انسان نداشتن‏.‏

12:08.760 --> 12:11.320
کمی شبیه به انسان خردمند‏.‏‏.‏‏.‏

12:15.000 --> 12:17.480
و کمی شبیه به انسان نخستین بودن‏.‏

12:26.720 --> 12:31.560
حالا سوال این‌جاست‏:‏
آیا این‌ها یک گونه متفاوتن‏.‏‏.‏

12:31.560 --> 12:34.280
یا نوع نخستین انسان خردمند؟

12:46.000 --> 12:50.320
چند دهه بعد از کشفیات اولیه، یه اتفاق بزرگ افتاد‏.‏

12:52.240 --> 12:56.240
باستان‌شناسان شونزده فسیل دیگه کشف کردن‏.‏

12:57.520 --> 13:00.280
همه‌‌شون همون مشخصه‌ها رو داشتن‏.‏

13:06.440 --> 13:08.440
اینم یه فسیله دیگه‌ست که پیداش کردیم‏.‏

13:08.800 --> 13:10.800
بخش پایینی فکه‏.‏

13:10.800 --> 13:12.800
مال این جمجمه‌ست؟

13:13.360 --> 13:15.360
نه‏،‏ نه‏.‏
مال یه بچه‌ست‏.‏

13:15.720 --> 13:17.720
این یکی جمجمه یه آدم بالغه‏.‏

13:18.320 --> 13:20.320
چند ساله؟

13:20.640 --> 13:22.640
حدود هشت ساله‏.‏

13:23.480 --> 13:25.480
یعنی بین کشفیات قدیمی و جدید؟

13:25.840 --> 13:28.840
بله‏،‏ در کل هم جمجمه جوون پیدا کردیم
هم پیر‏.‏

13:33.040 --> 13:35.800
با هر یافته جدید‏،‏ مدارک هم بیشتر شدن‏.‏

13:39.920 --> 13:45.120
اینا گونه‌های دیگه نبودن‏،‏
بلکه انسان خردمند بودن‏،‏

13:45.120 --> 13:47.400
با اشاره‌ای به اجداد قدیمی تر

13:52.520 --> 13:56.680
اما تازه وقتی باستان‌شناس‌ها تونستن دقیق‌تر‏
تاریخ بقایا رو مشخص کنن‏.‏‏.‏‏.‏‏

13:56.680 --> 14:01.280
آخرین تکه پازل سر جاش قرار گرفت‏.‏

14:06.640 --> 14:09.760
باستان‌شناس‌ها با استفاده از روش‌های جدید
و پیشرفته تاریخ‌گذاری‏.‏‏.‏‏.‏

14:09.760 --> 14:15.440
تونستن برای این فسیل‌ها زمان تعیین کنن‏.‏

14:15.440 --> 14:20.360
و اون‌ها بهمون می‌گن که این افراد حدود
سیصد هزار سال پیش زندگی می‌کردن‏.‏

14:20.360 --> 14:22.280
این هوش از سر آدم می‌بره‏،‏

14:22.280 --> 14:27.680
چون ما فکر می‌کردیم که گونه ما
حدود دویست هزار سال عمر داره

14:27.680 --> 14:33.240
این فسیل‌ها به ما میگن که نوع ما
یعنی انسان خردمند‏.‏‏.‏‏.‏

14:33.240 --> 14:35.680
عمرش صد هزار سال بیشتره‏.‏

14:35.680 --> 14:39.200
عمر ما یک سوم بیشتر از اونی‌ایه که فکر می‌کردیم‏.‏

14:39.200 --> 14:42.680
این فسیل که مبهم‏.‏‏.‏‏.‏

14:42.680 --> 14:44.520
و راز بود‏.‏‏.‏‏.‏

14:44.520 --> 14:50.000
تبدیل شد به یکی از مهم‌ترین فسیل‌های دنیا‏.‏

14:55.000 --> 14:58.880
هزاران کیلومتر اون‌ورتر از شرق آسیا که فکر می‌کردیم
حیات بشر از اون‌جا شروع شده‏،‏

14:58.880 --> 15:00.680
و خیلی قبل‌تر از اون‏.‏‏.‏‏.‏

15:04.320 --> 15:10.000
اینا اولین انسان‌های خردمندی هستن که یافته شدن‏.‏

15:10.000 --> 15:14.480
و باعث شدن دوباره به بقیه کشفیات توی آفریقا فکر کنیم‏.‏.‏‏.‏‏.

15:18.200 --> 15:22.840
کشفایی که دارن تصویر کاملاً جدیدی
از ریشه‌هامون نشون می‌دن‏.‏

15:22.840 --> 15:25.040
و نشون میدن جبل ایرهود‏.‏‏.‏‏.‏

15:26.800 --> 15:30.880
فقط یکی از چندین جمعیت در حال شکل‌گیری بوده‏.‏

15:30.880 --> 15:33.840
همه‌شون توی مسیر شکل گرفتن بودن‏.‏

15:35.440 --> 15:36.840
انگار‏.‏‏.‏‏.‏

15:36.840 --> 15:42.880
انگار یه نگاه یواشکی پشت پرده‌ی تکامله‏.‏

15:42.880 --> 15:47.040
این مرحله‌ای از تبدیل شدن به ما بوده‏.‏

15:57.120 --> 16:00.640
خیلی دوست دارم بدونم رویارویی با یکی از آدم‌های جبل ایرهود‏.‏‏.‏‏.‏

16:00.640 --> 16:02.760
چه حسی می‌داشت‏.‏

16:13.520 --> 16:15.360
اگه به چشم‌هاشون نگاه می‌کردیم‏،‏

16:17.360 --> 16:20.720
به اون ویژگی‌های ظریفشون‏،‏

16:20.720 --> 16:23.760
خودمون رو توشون می‌دیدیم؟

16:32.240 --> 16:35.240
جواب اینه که‏،‏
اونا انسان‌های مدرنی عین ما نبودن‏.‏

16:35.240 --> 16:36.320
هنوز نه‏.‏

16:41.920 --> 16:45.960
اونا مراحل اولیه در سیر تکاملی ما بودن‏‏،‏

16:45.960 --> 16:50.480
کسانی بودن که پلی بین ما و اجدادمون زدن‏.‏

16:59.080 --> 17:03.080
ظهور ما کُند بود‏.‏
در حقیقت اون اوایل‏.‏‏.‏‏.‏

17:03.080 --> 17:05.600
ما خیلی خاص نبودیم‏.‏

17:05.600 --> 17:09.760
نسخه‌های اولیه‌ی انسان خردمند‏،‏
مثل جبل ایرهود‏.‏‏.‏‏.‏

17:09.760 --> 17:11.520
داشتن توی سراسر آفریقا سر و کله‌شون پیدا می‌شد‏.‏

17:16.200 --> 17:21.440
یه زمانی همه بر یک باور بودیم‏.‏
که تنها گهواره بشر‏.‏‏.‏‏.‏

17:21.440 --> 17:27.400
در شرق آفریقا بوده‏.‏
ولی داستان ما غنی‌تر و جالب‌تر از این حرف‌هاست‏.‏

17:33.360 --> 17:37.080
آخرین مدارک دال بر این هستن که‏
ما ذره‌ ذره ظهور کردیم‏.‏‏.‏‏.‏

17:37.080 --> 17:43.080
در هزاران کیلومتر و طی هزاران سال‏.‏‏.‏‏.‏

17:51.000 --> 17:53.360
کم‌کم‏.‏‏.‏‏.‏

17:56.320 --> 17:58.120
و جرقه جرقه‏.‏‏.‏‏.‏

18:00.600 --> 18:04.160
آتشمون در قاره آفریقا روشن شد‏.‏

18:13.600 --> 18:18.560
و باز هم، انسان خردمند می‌تونست
به راحتی بدون هیچ اثری ناپدید بشه‏.‏

18:22.320 --> 18:25.160
چون درست زمانی که داشتیم جایگاهمون در دنیا رو
پیدا می‌کردیم‏،‏

18:29.960 --> 18:33.000
چیزی تهدید به نابودیمون کرد‏.‏

18:36.400 --> 18:38.400
[دره کافتی بزرگ آفریقا]
[شرق آفریقا]

18:39.520 --> 18:43.280
تو دره‌ی ریفت بزرگ شرق آفریقاست که می‌تونیم‏.‏‏.‏‏.‏

18:43.280 --> 18:45.520
رد فصل بعدی داستانمون رو پیدا کنیم‏.‏

18:52.000 --> 18:55.960
این سرزمین پرتحرک یکی از واضح‌ترین نشونه‌ها رو داره‏.‏‏.‏‏.‏

18:55.960 --> 19:02.280
از نیروهایی که مسیر گونه‌ی ما رو به‌کلی عوض کردن‏.‏

19:11.440 --> 19:14.200
الکی نیست که میگن دره کافتی بزرگ آفریقا‏.‏‏.‏‏.‏

19:14.200 --> 19:17.640
یه جای پر از داستانه‏.‏

19:19.080 --> 19:20.640
نگاهش کنید‏.‏

19:20.640 --> 19:23.960
صدای جوشیدنش رو پشت سرم می‌شنوم‏.‏

19:23.960 --> 19:28.160
یه فرایند جغرافیایی‌ایه که باعث میشه
سه زمين‌ساخت‏.‏‏.‏‏.‏

19:28.160 --> 19:32.720
از هم دیگه فاصله بگیرن
و چنین منظره پویایی رو شکل بدن‏.‏

19:38.240 --> 19:41.920
و با اینکه این جا خیلی غریب‌نواز به نظر نمی‌رسه‏،‏

19:41.920 --> 19:45.320
سال‌های سال خانه آدم‌ها بوده‏.‏

19:51.280 --> 19:54.920
این‌جا یکی از غنی‌ترین مکان‌های آفریقا
از لحاظ وجود فسیله‏.‏

19:58.400 --> 20:04.200
جغرافیای عجیب و غریبش نه‌تنها بقایای انسانی رو
حفظ کرده‏،‏

20:04.200 --> 20:08.160
بلکه چشم‌هامون رو نسبت به نیروهایی که
تکاملمون رو شکل دادن باز می‌کنه‏.‏

20:14.760 --> 20:18.440
پس، توی بستر دریاچه‌ها اینجا
اگه عمیق حفاری کنی‏.‏‏.‏‏.‏

20:18.440 --> 20:20.680
می‌تونی هسته رسوبی رو در بیاری‏.‏

20:22.720 --> 20:27.880
یه نمونه توی اتیوپی بود که حدود ۲۸۰ متر عمق داشت‏.‏‏.‏‏.‏

20:27.880 --> 20:31.960
و این یعنی بیشتر از ششصد هزار سال تاریخ رو نشون می‌ده‏.‏

20:31.960 --> 20:36.440
توی اون رسوب‌ها، مثل یه ماشین زمانه‏،‏

20:36.440 --> 20:39.520
چون تکه‌هایی از محیط‌های خیلی قدیمی توش گیر کرده‏.‏

20:41.600 --> 20:45.000
با بررسی این لایه‌های رسوبی‏،‏

20:45.000 --> 20:48.360
دانشمندان پنجره‌ای رو کشف کردن‏.‏‏.‏‏.‏

20:48.360 --> 20:51.200
که ما رو به دنیایی می‌برن که‏.‏‏.‏‏.‏

20:51.200 --> 20:53.600
برخی از اولین نوع انسان خردمند زندگی می‌کرد‏.‏

20:56.000 --> 20:58.160
اطلاعاتی که از این هسته‌های رسوبی به‌دست اومده‏.‏‏.‏‏.‏

20:58.160 --> 21:00.640
جمع‌بندی شده توی این نمودار.
وقتی بزرگ‌ترش کنی، یه تصویر خیلی جالب می‌بینی‏.‏

21:00.640 --> 21:08.960
چون تو ۳۰۰ هزار سال اول‏،‏
یه دوره‌ی نسبتاً پایدارِ آب‌وهوایی رو نشون می‌ده‏.‏

21:08.960 --> 21:14.400
ولی حدود 275 هزار سال پیش‏،‏
یه چیزی عوض شد‏.‏‏.‏‏.‏

21:14.400 --> 21:20.360
و این‌جا دوره‌ای از نوسان‏،‏ فراريت می‌بینیم‏.‏‏.‏‏.‏

21:20.360 --> 21:24.440
که تا اون موقع سابقه نداشته‏.‏

21:24.440 --> 21:29.120
انگار که یه شرق و غرب آفریقا به یه تلاطم اقلیمی افتاده بود‏.‏

21:29.120 --> 21:32.680
یکیش که مرطوب می‌شد‏،‏
اون یکی خشک می‌شد‏.‏

21:37.840 --> 21:42.520
هزاران سال پیش‏،‏ مشکلات اقلیمی
آفریقا رو درگیر کردن‏.‏‏.‏‏.‏

21:47.600 --> 21:50.960
و جمعی از انسان‌های خردمند رو به مشکل‏.‏‏.‏‏.‏

21:58.000 --> 22:00.040
و غرق حوادث کردن‏.‏

22:04.560 --> 22:07.120
اکوسیستم‌ها نابود شدن‏.‏

22:14.360 --> 22:16.240
رودها و رودخونه‌ها خروشان شدن‏.‏‏.‏‏.‏

22:22.160 --> 22:24.320
و آدم‌ها رو از هم جدا کردن‏.‏

22:28.440 --> 22:32.040
یه جای دیگه‏،‏
سرزمین‌های سرسبز‏،‏ تبدیل به بیابان شدن‏.‏

22:40.280 --> 22:44.480
بقا شده بود‏ جنگ با تغییر بی‌رحم‏.‏

22:55.040 --> 22:58.240
به نظر من‏،‏ وقتی از دور به این گراف‌ها نگاه می‌کنیم‏،‏

22:58.240 --> 23:00.200
یه اشتباه بزرگ می‌کنیم‏.‏

23:00.200 --> 23:02.600
یادمون می‌ره زوم کنیم‏.‏

23:02.600 --> 23:05.520
به هر حال‏،‏ تکامل انسانی در مورد انسانه‏.‏

23:05.520 --> 23:09.440
آدم‌هایی این وسط بودن که توی دل‏.‏‏.‏‏.‏

23:09.440 --> 23:11.640
بالا و پایین شدن این گراف‌ها بودن‏.‏

23:15.640 --> 23:19.160
آدم‌هایی که یهو با خشکسالی‏،‏ سیل‏.‏‏.‏

23:19.160 --> 23:21.520
و یا حتی از بین رفتن منابع غذایی روبرو می‌شدن‏.‏

23:29.120 --> 23:30.840
جوامع مختلف‏.‏‏.‏‏.‏

23:34.280 --> 23:36.200
به انزوا افتادن‏.‏

23:45.320 --> 23:47.520
یه سری جمعیت‌ها کم شدن‏.‏

23:58.240 --> 24:02.080
اونایی که نتونستن خودشون رو با وفق بدن‏،‏ مُردن‏.‏

24:24.880 --> 24:27.520
این تلاش برای بقا می‌تونست‏.‏‏.‏‏.‏

24:27.520 --> 24:29.600
انسان خردمند رو کلا از بین ببره‏.‏

24:35.800 --> 24:37.320
ولی نبرد‏.‏

24:37.320 --> 24:39.440
تأثیر برعکسی داشت‏.‏

24:40.560 --> 24:42.280
ما رو به رو به جلو سوق داد‏.‏

24:50.480 --> 24:54.640
جمعیت‌های منزوی شده‏،‏ تحت فشار
مهارت‌های جدید یاد گرفتن‏.‏

25:04.920 --> 25:09.080
اونایی که بهتر تونستن خودشون رو وفق بدن و نوآوری کنن
زنده موندن‏.‏

25:15.400 --> 25:19.840
بعدش با تغییر آب و هوا‏،‏
گروه‌های مختلف دوباره به هم وصل شدن‏.‏

25:19.840 --> 25:23.920
اونا مهارت‌هاشونو با هم رد و بدل کردن
و مهم‌تر از همه با هم ازدواج کردن‏.‏‏.‏‏.‏

25:29.040 --> 25:31.960
و اینطوری ویژگی‌های خوبو به بچه‌هاشون منتقل کردن‏.‏

25:34.920 --> 25:38.320
این پروسه ما رو برای همیشه عوض کرد‏.‏

25:47.080 --> 25:50.920
اونایی که زنده موندن‏،‏ از همیشه قوی‌تر شدن‏.‏

26:15.080 --> 26:18.160
امروزه اکثر ما در شهرستان‌ها و شهرها زندگی می‌کنیم‏.‏

26:20.320 --> 26:24.560
و برای همین، واقعیتی که می‌گه چطور ممکنه
آب‌وهوا روی زندگی‌مون تأثیر بذاره‏.‏‏.‏‏.‏

26:24.560 --> 26:28.080
چون کوچ‌نشین نیستیم، یه جورایی از دستمون در رفته
و حسش نمی‌کنیم‏.‏

26:28.080 --> 26:29.880
یه مثال عینی‌اش رو این‌جا داریم‏،‏

26:29.880 --> 26:31.120
مردم عفار‏.‏

26:34.400 --> 26:36.880
اونا چادرنشینن‏.‏
یعنی آب و هوا‏.‏‏.‏‏.‏

26:36.880 --> 26:39.400
این‌ور اون‌ور می‌برشون‏.‏

26:39.400 --> 26:42.040
زندگی اجداد ما هم این‌طور بود‏،‏

26:42.040 --> 26:44.760
منتها خیلی خشن‌تر‏.‏

26:47.760 --> 26:50.640
این گروه‌ها وقتی داشتن این‌ور اون‌ور می‌رفتن‏،‏

26:50.640 --> 26:53.160
به همدیگه برخوردن و وقتی به هم برخوردن‏،‏

26:53.160 --> 26:57.800
طبعاً مهارت و علم و دی‌ان‌ایشون رو
با هم به اشتراک گذاشتن‏.‏

27:01.120 --> 27:04.360
همین قاتی شدن گروه‌ها باعث شد که‏.‏‏.‏‏.‏

27:04.360 --> 27:08.080
ما یک قدم به انسان خردمندی که الان هستیم
نزدیک‌تر بشیم‏.‏

27:15.440 --> 27:19.400
ریشه‌ گونه ما خیلی پیچیده‌تر و پویاتر از این حرف‌هاست‏.‏

27:19.400 --> 27:24.760
و در اون نه فقط شرق آفریقا
بلکه تموم آفریقا دخیله‏.‏

27:26.320 --> 27:30.720
آفریقا از لحاظ گونه‌ای بسیار غنی بود‏.‏
و آب‌ و هوا‏.‏‏.‏‏.‏

27:30.720 --> 27:36.200
عین یه کاتالیست تموم این گروه‌ها رو
با هم مخلوط کرد‏.‏

27:37.280 --> 27:43.720
و در نتیجه، ما به‌خاطر ترکیب و آمیختگیِ این جمعیت‌های مختلف
در سرتاسر آفریقا شکل گرفتیم‏.‏

27:46.280 --> 27:50.640
همین تنوع و مقابله ما با تغییرات آب و هوایی‏.‏‏.‏‏.‏

27:52.000 --> 27:54.560
ذهن و جسمون رو شکل داد‏.‏‏.‏‏.‏

27:54.560 --> 27:58.640
و ما رو تبدیل به انسان پیشرفته‌ی کنونی کرد‏.‏

28:07.120 --> 28:10.040
همه‌مون طنین و پژواکی از اتفاقی که توی آفریقا

28:10.040 --> 28:12.080
تو اون لحظه‌ی سرنوشت‌ساز افتاد رو با خودمون داریم‏.‏

28:18.280 --> 28:21.840
چون اتفاقی که در اون زمان افتاد
ما رو برای همیشه عوض کرد‏.‏

28:33.280 --> 28:36.680
چیزی که اولش جمعیت‌های متنوع و پراکنده بودن‏.‏‏.‏‏.‏

28:42.360 --> 28:44.680
در مواجهه با سختی‌ها و مشکلات، دور هم جمع شدن‏.‏‏.‏‏.‏

28:50.520 --> 28:55.800
و ما رو پیش بردن تا تبدیل بشیم
به یک گونه‌ی قوی‌تر و باهوش‌تر‏.‏

29:12.120 --> 29:14.120
[موزه ملی اتیوپی]
[آدیس آبابا]

29:17.360 --> 29:20.560
این موزه‌ای که توش‏.‏‏.‏‏.‏

29:20.560 --> 29:22.360
مهم‌ترین فسیل‌های بشر قرار دارن‏.‏

29:26.400 --> 29:31.400
و یکی از اون فسیل‌ها، هِرتو ۱ هستش‏،‏
که به راحتی می‌تونیم بگیم یکی از مهم‌ترین‏.‏‏.‏‏.‏

29:31.400 --> 29:35.080
فسیل‌های انسان خردمنده که تا حالا پیدا شده‏.‏

29:35.080 --> 29:39.720
چون این شخص‏،‏ یکی از اولین کسانی‌ایه که‏.‏‏.‏‏.‏

29:39.720 --> 29:44.520
می‌تونیم از لحاظ آناتومی‏،‏‌ انسان مدرن خطابش کنیم‏.‏

29:44.520 --> 29:46.160
مشخصه‌های جسمانی‌اش‏.‏‏.‏‏.‏

29:46.160 --> 29:51.480
خیلی شبیه به مشخصه‌های جسمانی ما و شما هستن‏.‏

29:51.480 --> 29:55.640
حالا نگاه کنید که این در مقایسه با جبل ایرهود‏.‏‏.‏‏.‏

29:55.640 --> 29:58.440
چقدر گِرده‏.‏

29:58.440 --> 30:04.280
بعضی‌ها یه ایده جالب دارن‏.‏
میگن که‏.‏‏.‏‏.‏

30:04.280 --> 30:10.560
شاید تغییر در شکل جمجمه به خاطر
تغییر در مغزه‏.‏

30:12.080 --> 30:16.680
این فرآیند گِرد شدن با مهارت‌های زبانی
و هماهنگی‏.‏‏.‏‏.‏

30:16.680 --> 30:19.120
مرتبط هستش‏.‏

30:19.120 --> 30:23.320
خیلی جالبه که فکر کنیم‏.‏‏.‏‏.‏

30:23.320 --> 30:30.200
این تغییر در شکل دال بر‏.‏‏.‏‏.‏

30:30.200 --> 30:32.760
متفکر شدن انسان خردمنده‏.‏

30:39.160 --> 30:42.400
این مغز‌های بزرگ‌تر و تغییرشکل یافته‏،‏

30:42.400 --> 30:47.520
حتماً فضایی رو بین اجداد ما و انسان خردمند باز کردن‏.‏

30:49.560 --> 30:51.440
ولی فقط اندازه‏.‏‏.‏‏.‏

30:51.440 --> 30:54.200
و شکل مغزمون ما رو از هم جدا نکرد‏.‏

30:56.920 --> 31:00.240
یکی از مدارک دندان‌ها هستن‏.‏

31:00.240 --> 31:02.600
الان دانشمندها کشف کردن که‏.‏‏.‏‏.‏

31:02.600 --> 31:05.920
اگه خیلی دقیق به دندون‌ها نگاه کنید‏،‏
یه خطای خیلی ریز می‌بینید‏.‏‏.‏‏.‏

31:05.920 --> 31:10.200
به نام ‫"پریکیماتا‫" که هر کدوم
تقریبا یک هفته از زندگی یک شخص رو نشون می‌دن‏.‏

31:10.200 --> 31:14.360
این یعنی میشه شمرد که هر شخص چقدر زندگی کرده‏.‏‏.‏‏.‏

31:14.360 --> 31:17.440
عین حلقه درختی‏.‏

31:17.440 --> 31:20.800
اگر انسان راست‌قامت رو‏.‏‏.‏‏.‏

31:20.800 --> 31:26.360
با انسان خردمند امروز مقایسه کنید‏،‏

31:26.360 --> 31:31.960
نوع ما خیلی دیر به بلوغ می‌رسید‏.‏

31:33.760 --> 31:36.520
از خطوط روی دندون‌ها می‌شه فهمید که
بچه‌های انسان خردمند‏.‏‏.‏‏.‏

31:36.520 --> 31:41.800
خیلی کُند‌تر از دیگر انسان بزرگ می‌شدن‏.‏

31:42.320 --> 31:48.120
شاید به این دلیل بوده که ما
برای یاد گرفتن استفاده از مغزمون‏.‏‏.‏‏.‏

31:48.120 --> 31:50.960
به زمان خیلی زیادی احتیاج داشتیم‏.‏

31:55.040 --> 31:58.280
و هر چی بچگیت بیشتر بشه‏،‏

31:58.280 --> 31:59.840
بیشتر هم باید بگیری‏.‏

32:04.360 --> 32:08.040
و این مشکلی که والدین دائما ازش می‌نالن که‏.‏‏.‏‏.‏

32:08.040 --> 32:12.480
بچه‌هامون خیلی طول می‌کشه تا بزرگ بشن‏،‏

32:12.480 --> 32:18.400
شاید بشه گفت دلیل اصلی موفقیت گونه ماست‏.‏

32:25.160 --> 32:28.640
ذهن تغییریافته و بچگی طولانی‏،‏

32:28.640 --> 32:31.480
که جسم و مغزمون به وجود آورده بودن‏.‏

32:37.000 --> 32:41.520
بالاخره، ما به گونه‌ی از انسان خردمند تبدیل شدیم
که کاملا شبیه به ما بود‏.‏

32:46.840 --> 32:50.720
چیزی که شاید شما اسمش رو
‫انسان خردمند 2 بذارید‏.‏

33:00.040 --> 33:03.600
برخی از همین انسان‌های به قولا مدرن‏.‏‏.‏‏.‏

33:03.600 --> 33:06.840
پا در دنیای بزرگ‌تر گذاشتن‏.‏

33:08.720 --> 33:12.880
ولی اون‌ور آفریقا هم آدم وجود داشت‏.‏

33:16.560 --> 33:20.120
نئاندرتال‌ها در سرتاسر آسیای مرکزی و اروپا بودن‏.‏

33:23.560 --> 33:28.040
دیگر بخشی‌های آسیا هم گونه‌های مختلف در بر گرفته بودن‏.‏

33:28.040 --> 33:30.000
که یکیشون انسان راست‌قامت بود‏.‏

33:37.600 --> 33:39.760
و مدارکی در خاورمیانه هستن که نشون می‌دن‏.‏‏.‏‏.‏

33:39.760 --> 33:42.200
گونه‌ی اولیه‌ای از انسان خردمند‏.‏‏.‏‏.‏

33:47.720 --> 33:52.960
که دنباله‌روی گونه‌های دیگر بشر بودن‏.‏

33:59.560 --> 34:03.680
خیلی دوست دارم به این لحظات مهم
در تاریخمون فکر کنم‏.‏

34:03.680 --> 34:06.920
لحظاتی مثل زمانی که انسان خردمند
آفریقا رو ترک کرد‏.‏

34:06.920 --> 34:10.280
دستاور بسیار بزرگی بود‏.‏
هر چند که خودشون‏.‏‏.‏‏.‏

34:10.280 --> 34:14.480
اون زمان نمی‌دونستن که چقدر مهمه‏.‏

34:14.480 --> 34:18.600
عجیبه که در همون اوایل تاریخ ما رخ داد‏.‏

34:18.600 --> 34:23.120
اما فکر کنم قضیه توی شامات خیلی جالب میشه‏.‏

34:26.920 --> 34:31.400
یه سری مدارک‏،‏ گروهی از انسان‌های خردمند رو نشون می‌دن که‏.‏‏.‏‏.‏

34:31.400 --> 34:34.880
در غارهایی زندگی می‌کردن که
هم‌اینک در اسرائیل قرار دارن‏.‏

34:40.000 --> 34:41.640
و احتمالاً در این‌جا‏.‏‏.‏‏.‏

34:41.640 --> 34:45.000
با یه اتفاق غیرمنتظره روبرو شدن‏.‏

34:47.640 --> 34:51.960
در کوهی به نام کوه کارمل‏‏ و در غاری به نام‏.‏‏.‏‏.‏

34:51.960 --> 34:56.400
غار ‫"اسکول‫"‏،‏‌ فسیلی از انسان خردمند یافت شده‏.‏

34:56.400 --> 34:59.280
در غاری در همون کوه به نام طابون‏،‏

34:59.280 --> 35:00.640
در غاری در همون کوه به نام طابون‏،‏

35:00.640 --> 35:03.440
فسیلی از نئاندرتال یافت شده‏.‏

35:05.000 --> 35:08.080
این دو نوع انسان در یک زمان زندگی می‌کردن‏.‏

35:09.160 --> 35:12.280
فکر کردن بهش خیلی جالبه‏.‏

35:18.440 --> 35:21.880
البته نئاندرتال‌ها آفریقایی نبودن‏.‏

35:21.880 --> 35:24.280
اونا به زندگی بیرون از آفریقا عادت داشتن‏،‏

35:24.280 --> 35:27.440
در حالی که برای ما خیلی خیلی تازه بودش‏.‏

35:34.320 --> 35:37.520
دو نوع آدم که در یک کوه زندگی می‌کردن‏.‏

35:38.920 --> 35:40.960
نمی‌دونیم با هم ارتباطی داشتن یا نه‏.‏

35:46.960 --> 35:49.960
ولی اینو می‌دونیم که
در حالی که نئاندرتال‌ها در این منطقه موندن‏،‏

35:49.960 --> 35:56.160
تقریباً همه‌ی این پراکندگی‌ها شکست خوردن‏.‏

35:59.760 --> 36:02.600
نسلشون کاملاً منقرض شد‏.‏

36:08.120 --> 36:13.240
چیزی که در مورد این انسان‌های خردمند جالبه‏،‏

36:13.240 --> 36:15.800
با کی ارتباط داشتن یا به چه چیزهای دست یافتن نیست‏.‏

36:15.800 --> 36:20.840
اینه که تقریباً همه‌ی این پراکندگی‌ها شکست خوردن‏.‏

36:20.840 --> 36:26.080
مدارک ژنتیکی نشون می‌دن که اون انسان‌های خردمند‏.‏‏.‏‏.‏

36:26.080 --> 36:30.920
اونایی نیستن که در سرتاسر زمین پخش شدن‏.‏

36:38.440 --> 36:42.720
این مهاجرت شکست‌خورده یادآور ضعیف بودن ماست‏.‏

36:51.800 --> 36:57.040
این انسان‌ها شبیه ما بودن‏،‏
ولی این وسط یه چیزی کم بود‏.‏

37:04.400 --> 37:08.440
چون چیزی که گونه ما رو منحصر به فرد می‌کنه‏،‏
شکل و شمایل ما نیست‏.‏

37:10.200 --> 37:12.520
اندازه مغزمون هم نیست‏.‏

37:14.400 --> 37:16.760
کلاً یه چیز دیگه‌ست‏.‏

37:26.040 --> 37:28.160
اون مهاجرای اولیه ناپدید شدن‏.‏‏.‏‏.‏

37:33.120 --> 37:35.360
ولی جمعیت آفریقا رونق گرفت‏.‏‏.‏‏.‏

37:37.960 --> 37:41.880
و اون جوهره خاصی که ما رو همینی می‌کنه که هستیم
نشون دادن‏.‏

37:56.320 --> 37:58.320
[تپه‌های تسودیلو]
[بوتسوانا]

38:04.320 --> 38:08.840
نوعی از تفکر و رفتار که انسان خردمند رو
منحصر به فرد می‌کنه‏.‏

38:17.800 --> 38:21.200
و بعضی از اولین ردهاش رو می‌شه توی این‏.‏‏.‏‏.‏

38:21.200 --> 38:23.560
غار دورافتاده توی بوتسوانا پیدا کرد‏.‏

38:33.960 --> 38:37.400
این یه رخنمون طبیعی خیلی بزرگه‏.‏

38:39.240 --> 38:41.520
همون‌جور که می‌بینید طولانی‌ایه‏.‏

38:41.520 --> 38:43.440
هفت متره‏.‏

38:44.840 --> 38:48.840
این شکاف جلوش‏ دهنشه‏،‏

38:48.840 --> 38:51.640
این تورفتگی هم چشمشه‏.‏

38:51.640 --> 38:55.720
این پایین هم سوراخ دماغشه‏.‏

38:55.720 --> 38:59.840
با سری که رو به بالاست‏،‏

38:59.840 --> 39:02.400
چیزی شبیه به یه ماره‏.‏

39:09.040 --> 39:12.320
فرم کلی‌اش جوری شده که‏.‏‏.‏‏.‏

39:12.320 --> 39:14.600
بیشتر شبیه یه مار جلوه کنه‏.‏

39:17.880 --> 39:22.640
روی سطح، بیشتر از ۳۰۰ تا فرورفتگی ایجاد شده‏،‏

39:22.640 --> 39:27.000
که معلومه توی یه مدت طولانی به وجود اومدن‏.‏

39:28.280 --> 39:31.360
وقتی اولین گودبرداری انجام شد‏،‏

39:31.360 --> 39:35.160
جواب چندین سوال داده شد‏.‏

39:38.120 --> 39:41.800
یکی از چیزایی که پیدا شد
تعداد خیلی زیادی ابزار بود که‏.‏‏.‏‏.‏

39:41.800 --> 39:45.440
انگار ساخته شده بودن‏.‏‏.‏‏.‏

39:45.440 --> 39:48.480
و بعد همون‌جا دست‌خورده رها شده بودن‏.‏

39:48.480 --> 39:51.120
خیلی خوشگلن‏.‏
واقعاً حیرت‌انگیزن‏.‏

39:51.120 --> 39:55.120
وقتی این‌ها رو می‌ساختن، بعدش سه تا کار باهاشون می‌کردن‏.‏

39:55.120 --> 40:00.080
یا اون رو بی‌نقص می‌ساختن و همون‌طوری رهاش می‌کردن‏.‏

40:00.080 --> 40:03.520
یا جالب‌تر از اون‏،‏
اون رو می‌سوزوندن‏.‏

40:08.280 --> 40:12.000
البته نه اینکه بسوزوننش که انگار بندازنش
توی یه آتیش گنده‏.‏

40:16.320 --> 40:17.800
این یه سوزوندن کنترل‌شده بود‏.‏

40:21.440 --> 40:25.480
و کار سوم که عجیب‌ترین کاری بود که باهاشون می‌کردن
این بود که‏.‏‏.‏‏.‏

40:25.480 --> 40:31.520
اون رو کاملاً می‌ساختن، بی‌نقص تولیدش می‌کردن‏،‏

40:31.520 --> 40:35.840
و وقتی کارشون تموم می‌شد، برعکسش می‌کردن
و می‌کوبیدن وسطش رو می‌شکستن‏.‏

40:35.840 --> 40:38.000
‫- اینا قربون هستن‏.‏ درسته؟
‫- آره‏.‏

40:38.000 --> 40:41.640
تنها دلیلی که می‌تونه منطقی باشه‏،‏
اینه که‏.‏‏.‏‏.‏

40:41.640 --> 40:44.480
اینا قربونی هستن‏.‏

40:44.480 --> 40:46.240
برای خوشگذرونی این کارو نکردن‏.‏

40:46.240 --> 40:52.240
اونا حس می‌کردن که انجام این کار‏.‏‏.‏‏.‏

40:52.240 --> 40:56.480
باعث رفع یک نیاز یا آرزو می‌شد‏.‏

41:01.720 --> 41:04.880
با اینکه در روز بسیار زیباست‏،‏

41:06.280 --> 41:08.880
ولی شبه که جون می‌گیره‏.‏

41:17.520 --> 41:20.920
ما نمی‌تونیم با این آدم‌ها حرف بزنیم‏،‏
ولی این‏.‏‏.‏‏.‏

41:22.120 --> 41:24.440
این‌ مکان‏.‏‏.‏‏.‏

41:24.440 --> 41:28.560
یه قدم ما رو به فهمیدن درون این ماجرا
نزدیک‌تر می‌کنه‏.‏

41:28.560 --> 41:33.160
آره‏.‏ همیشه فکر می‌کردیم که این مدل تفکر انتزاعی‏.‏‏.‏‏.‏

41:33.160 --> 41:39.200
بسیار از انسان اون زمان بعید بود‏،‏

41:39.200 --> 41:43.000
ولی الان مدارکی که نشون می‌دن که این کاملا غلطه‏،‏

41:43.000 --> 41:48.200
و اونا صد در صد می‌تونستن تفکر انتزاعی کنن‏.‏

41:48.200 --> 41:52.120
آدم که قربانی می‌کنه‏،‏
در ازاش امیدواره چیزی به دست بیاره‏.‏

41:52.120 --> 41:54.880
احتمالاً چیزی می‌خواستن که ما می‌خوایم‏:‏

41:54.880 --> 42:00.320
غذا‏،‏ سلامتی‏،‏ بچه و غیره‏.‏

42:00.320 --> 42:04.520
میشه گفت این یکی از اولین رفتاری‌ایه که‏.‏‏.‏‏.‏‏.‏

42:04.520 --> 42:09.320
خیلی خوب می‌شناسیمش‏.‏

42:16.880 --> 42:20.280
بعضی‌ها بر این باورن که کسانی که این مراسمات رو
برگزار می‌کردن‏،‏

42:20.280 --> 42:23.080
یه سری تفکرات انتزاعی داشتن‏‏.‏‏.‏‏.‏

42:24.560 --> 42:26.920
و چیزهایی رو تصور می‌کردن که نمی‌تونستن ببینن‏.‏

42:28.360 --> 42:32.600
یه جورایی ذهنشون جرقه می‌زد
و داشتن یه جور جدیدی ارتباط‌ها رو بهم وصل می‌کردن‏.‏

42:39.480 --> 42:44.120
اینو که می‌بینم‏،‏
این تحت تأثیرم قرار می‌ده‏،‏

42:44.120 --> 42:48.000
چون ما این هستیم‏،‏ جوری که‏.‏‏.‏‏.‏

42:48.000 --> 42:52.400
خیلی شبیه ماست‏.‏

42:58.080 --> 43:01.440
می‌بینید‏،‏ برای ما خیلی آشناست‏.‏

43:01.440 --> 43:04.240
ما این رفتار رو می‌شناسیم‏.‏
این یه جور آیینه‏.‏

43:04.240 --> 43:07.120
چه دین و معنویت باشه، یا چیزایی مثل دست دادن‏.‏‏.‏‏.‏

43:07.120 --> 43:11.920
جشن فارغ‌التحصیلی، یا حتی فستیوال‌هایی مثل
برنینگ من‏،‏

43:11.920 --> 43:17.800
گلستنبری یا شب سال نو‏.‏ ما آدما به‌عنوان یه گونه‏،‏
حسابی درگیر و شیفته‌ی آیین و مراسم هستیم‏.‏

43:17.800 --> 43:23.200
این رفتار عمیقاً یک رفتار انسان خردمنده‏.‏

43:23.200 --> 43:25.600
رفتار ماست‏.‏ می‌شناسیمش‏.‏

43:32.320 --> 43:38.040
انگار که فراتر از عینی بود‏.‏

43:38.040 --> 43:41.840
اونا داشتن به چیزی فراتر از جلوشون فکر می‌کردن‏.‏

43:43.160 --> 43:48.000
داشتن در ناشناخته‌ها کاوش می‌کردن‏.‏

44:00.200 --> 44:04.400
همچین رفتارهایی فصل جدیدی از تاریخ ما رو
رقم زدن‏.‏

44:07.960 --> 44:14.120
اذهان ما داشتن بیدار می‌شدن به سمت دنیایی از امکان‌ها‏.‏

44:20.240 --> 44:22.280
این فقط در آیین‌ها نبود‏.‏

44:23.440 --> 44:26.200
در تموم بخش‌های زندگی‌هامون مشهود بود‏.‏

44:44.040 --> 44:47.240
حدود هفتاد هزار سال پیش‏،‏

44:47.240 --> 44:50.880
اسلحه‌های جدیدی اون‌ور آفریقای جنوبی
دیده شدن‏.‏

44:58.120 --> 45:01.720
انسان‌های خردمند داشتن با فکر انتزاعی
دست به ابتکار می‌زدن‏.‏

45:06.880 --> 45:11.240
ساختن سلاح‌های پرتابیِ پیچیده، مثل کمان و تیر‏.‏

45:16.960 --> 45:21.880
ما دنیا رو نه تنها اون‌جور که بود‏،‏
بلکه اون‌جور که می‌تونست باشه داشتیم می‌دیدیم‏.‏

45:23.640 --> 45:27.240
دیدن پتانسیل یه تیکه چوب زحمت زیادی می‌طلبه‏.‏

45:27.240 --> 45:31.400
سلاح‌های پرتابی‏،‏ یه جور تکنولوژی پیشرفته واسه‌مون
محسوب می‌شدن‏.‏

45:31.400 --> 45:34.760
چون تا این‌جای تاریخ ما فقط از شکار نزدیک استفاده می‌کردیم‏.‏

45:34.760 --> 45:39.200
استراتژی هایی که کم‌اثرتر‏،‏ کمتر کشنده‌تر‏.‏‏.‏‏.‏

45:39.200 --> 45:42.320
و اما خطرناک‌تر برای مهاجم بودن‏.‏

45:47.640 --> 45:53.040
بیش از دو میلیون سال‏،‏ انسان‌های نخستین‏
فقط از نیزه‏.‏‏.‏‏.‏

45:53.040 --> 45:54.360
و تبر استفاده کردن‏.‏

45:59.280 --> 46:03.880
ولی انسان خردمند‏،‏ قدرتی نهفته در چوب‏.‏‏.‏‏.‏

46:03.880 --> 46:06.600
و سیم دید‏.‏

46:14.040 --> 46:16.640
و یه چیز جدید ساخت‏.‏

46:21.160 --> 46:24.240
یه نگاه به این تیر و کمان که کنید‏.‏‏.‏‏.‏

46:24.240 --> 46:26.040
می‌فهمید که چقدر دانش می‌خواد‏.‏

46:26.040 --> 46:30.040
باید بدونی چوب کمان رو از کجا بیاری‏،‏
باید بدونی‏.‏‏.‏‏.‏

46:30.040 --> 46:34.320
باید بدونی چسب رو بشناسی‏،‏
باید بدونی زه کمان چقدر سفت باشه‏.‏

46:34.320 --> 46:37.080
عناصر زیادی که فقط به علم منتهی نمی‌شن‏،‏

46:37.080 --> 46:39.440
بلکه انتقال اون علم هم هست‏.‏

46:39.440 --> 46:43.400
همچین چیزی حاصل نبوغ یک نفر نبوده‏.‏

46:43.400 --> 46:48.440
حاصل نبوغ چندین نسل از آدمه که‏.‏‏.‏‏.‏

46:48.440 --> 46:52.160
عمرشون رو وقف اختراع و کمال و بهبود کارشون کردن‏.‏

46:58.960 --> 47:00.560
فقط اختراع نمی‌کردیم‏،‏

47:02.240 --> 47:05.160
بلکه علممون رو گسترش می‌دادیم‏.‏

47:12.600 --> 47:15.080
فرهنگ انسانی داشت پیچیده‌تر می‌شد‏.‏

47:15.080 --> 47:17.920
تکنولوژی به سرعت رشد می‌کرد‏.‏

47:17.920 --> 47:20.680
حالا خیلی‌هامون فکر می‌کنیم که
این به چیزی مربوطه که‏.‏‏.‏‏.‏

47:20.680 --> 47:25.240
بهش میگن فرهنگ انباشتی‏.‏
عنی فرهنگ هی جمع می‌شه‏.‏

47:25.240 --> 47:29.800
و هر نسل روی علم و تکنولوژی نسل قبلی
سوار میشه و جلو میره‏.‏

47:36.160 --> 47:39.280
با فرهنگ انباشتی‏،‏‌ انسان خردمند‏.‏‏.‏‏.‏

47:39.280 --> 47:42.720
نسل به نسل باهوش‌تر شد‏.‏

47:45.920 --> 47:51.520
جمعیتمون که بیشتر شد‏،‏
این سلاح از هر سلاحی دیگه‌ای قوی‌تر جلوه کرد‏.‏

47:53.280 --> 47:57.840
جهش بلند به سمت گونه‌ای که الان هستیم‏.‏

48:11.760 --> 48:14.720
گونه ما کی متولد شد؟

48:17.440 --> 48:19.400
زمانی که برای اولین ظاهر شدیم؟

48:22.840 --> 48:25.920
یا زمانی که شبیه به انسان مدرن شدیم؟

48:32.640 --> 48:34.560
یا زمانی که ذهن‌هامون روشن شدن؟

48:37.480 --> 48:41.600
خلق کردیم و اختراع کردیم و علممون رو گسترش دادیم‏.‏

48:46.720 --> 48:49.800
هر کدوم از اینا گامی مهم
در تکامل ما بود‏.‏

48:56.560 --> 49:00.560
ولی هیچ‌کدوم بدون یک عنصر خاص شدنی نبو‏د‏.‏

49:10.240 --> 49:13.840
چسبی که تموم دستاوردهامون رو به هم وصل می‌کنه‏.‏

49:16.120 --> 49:19.000
هیچ مدرک فسیلی نداره‏،‏

49:19.000 --> 49:24.440
ولی ردهایی ازش رو می‌تونیم در جاهای غیرقابل انتظار
پیدا کنیم‏.‏

49:26.800 --> 49:32.520
در باستان‌شناسی‏،‏ گاهی کوچیک‌ترین یافته‌ها‏.‏‏.‏‏.‏

49:32.520 --> 49:35.640
بزرگ‌ترین قصه‌ها رو میگن‏.‏

49:35.640 --> 49:40.480
اینا صدف‌های کوچیک دریایی هستن‏،‏

49:40.480 --> 49:43.960
و صدف‌هایی شبیه این توی غارهای آفریقای جنوبی پیدا شدن‏.‏

49:43.960 --> 49:48.440
این‌قدر کوچیکن که بعیده واسه خوردن برده باشنشون‏.‏

49:48.440 --> 49:54.360
اگه خوب دقت کنید‏،‏
توشون یه سری سوراخ می‌بینید‏.‏

49:54.360 --> 49:57.200
بعضی‌هاشون چون سوراخ داشتن
جمع‌آوری شدن‏،‏

49:57.200 --> 50:01.760
ولی باقیشون رو انسان خردمند سوراخ کرد‏.‏

50:21.680 --> 50:27.640
نگاهی بسیار نزدیک به این صدف‌های درون غار
نشون می‌ده که‏.‏‏.‏‏.‏

50:27.640 --> 50:32.080
این صدف‌ها اون زمان انگار پوشیده شده بودن‏.‏

50:41.720 --> 50:47.080
پس با این سوراخ‌هایی که بهتون نشون دادم
راحت می‌شه نتیجه‌گیری کرد‏.‏‏.‏‏.‏

50:47.080 --> 50:52.040
که این‌ها به انسان آویزون بود‏.‏

50:53.960 --> 50:55.480
به عنوان جواهر‏.‏

51:07.120 --> 51:10.280
اینا فقط مهره نبودن، نماد بودن‏.‏

51:11.720 --> 51:14.000
نمادی از ارزش و معنا‏.‏‏.‏‏.‏

51:15.400 --> 51:18.560
که همه می‌فهمیدنشون‏.‏

51:31.360 --> 51:33.400
روی همه‌شون رنگدانه‌ هست‏.‏

51:33.400 --> 51:37.920
همیشه هم یه رنگدانه هست‏،‏
گِل اُخرا قرمز‏.‏

51:37.920 --> 51:43.680
با اینکه گِل اُخرا هم زرد هست‏،‏
هم مشکی هم قرمز‏،‏ اینا همیشه قرمزن‏.‏

51:46.960 --> 51:51.600
شاید اون زمان برای غذا یا کالا
مبادله‌شون می‌کردن‏.‏

51:51.600 --> 51:55.200
شاید به عنوان هدیه در عروسی می‌دادنشون‏.‏

51:55.200 --> 51:58.120
شاید تنها نشانه‌ای از دوستی بودن‏.‏

51:58.120 --> 52:00.800
میشه تصور کرد که گردنشون می‌انداختن‏.‏‏.‏‏.‏

52:00.800 --> 52:05.120
که خودشون رو خوشگل کنن‏.‏
شاید نشانی از پرستیژ بودن‏.‏

52:08.520 --> 52:11.840
ساخت و دست به دست کردن این دانه‌ها‏.‏‏.‏‏.‏

52:11.840 --> 52:16.200
بیشتر و بیشتر نشون می‌ده که انسان در حال جهش تکاملی بود‏.‏

52:17.840 --> 52:21.040
توانایی انتقال علم و تکنولوژی‏،‏

52:21.040 --> 52:23.520
به اشتراک گذاشتن آیین‌ها و سنت‌ها‏.‏

52:26.880 --> 52:30.760
همه اینا نشون می‌دن که انسان خردمند‏،‏
ایده‌های پیچیده‌ رو‏.‏‏.‏‏.‏

52:30.760 --> 52:34.960
ذهن به ذهن منتقل می‌کرد‏.‏

52:36.760 --> 52:41.480
گونه‌ی ما قفل قدرت زبان پیچیده رو
باز کرده بود‏.‏

52:45.240 --> 52:49.840
نکته‌ی خیلی جالب در مورد این صدف‌ها اینه که‏.‏‏.‏‏.‏

52:49.840 --> 52:54.080
نه فقط تو آفریقای جنوبی‏،‏
بلکه توی کل آفریقا پیداشون کردن‏.‏

52:54.080 --> 52:59.000
از جنوب گرفته تا شمال، یعنی تو مراکش و الجزایر
هم پیدا شدن‏.‏

52:59.000 --> 53:02.640
نه فقط در سواحل‏،‏ بلکه درون خشکی هم‏.‏

53:05.400 --> 53:10.680
برای من این خیلی جالبه‏.‏

53:10.680 --> 53:12.760
چون یه نگاه که به این بندازی‏،‏

53:12.760 --> 53:15.880
ممکنه با خودت بگی‏:‏
‫"این خیلی شگفت‌انگیزه‫‏.‏‫"

53:15.880 --> 53:20.640
بشر نوعی بیان فرهنگی دارد که قبلاً نداشته‏.‏

53:27.200 --> 53:30.800
با اینکه احتمالاً انسان‌های اولیه یه زبان ابتدایی داشتن‏.‏‏.‏‏.‏

53:34.680 --> 53:37.960
ولی انسان‌های خردمند می‌تونستن به سبکی پیچیده‌تر‏.‏‏.‏‏.‏

53:37.960 --> 53:39.840
با هم ارتباط برقرار کنن‏.‏

53:43.560 --> 53:45.600
فرهنگشون رو در هم تنیده می‌کردن‏.‏

53:48.560 --> 53:53.560
و ارتباطی نامرئی رو شکل می‌دادن که
گونه ما رو در قاره‌های مختلف‏.‏‏.‏‏.‏

53:53.560 --> 53:56.200
با هم متحد می‌کرد‏.‏

54:01.920 --> 54:08.440
در تمام آفریقا‏،‏ ما ارزش فرهنگی‏.‏‏.‏‏.‏

54:08.440 --> 54:09.960
این دانه‌ها رو می‌شناختیم‏.‏

54:09.960 --> 54:15.000
یه نفر می‌گفت‏:‏
‫"این صدف مهمه‏.‏ نه اون صدف‏‏.‏‫"

54:15.000 --> 54:18.280
‫"قرمز مهمه‏،‏ نه رنگ‌های دیگه‫"‏.‏

54:18.280 --> 54:22.200
ما درکی داشتیم که فقط بین
من و شما نبود‏،‏

54:22.200 --> 54:25.880
بین من و شما و سه تا خانواده و روستای کناری نبود‏.‏

54:25.880 --> 54:29.040
ما یه جور نمادگرایی و درک و یه ارتباط و پیوستگی داشتیم‏.‏‏.‏‏.‏

54:29.040 --> 54:33.760
که کل قاره رو در برمی‌گرفت‏.‏

54:34.880 --> 54:38.600
تا حالا این‌طور نشده بود‏.‏

54:38.600 --> 54:42.800
به نظر من‏،‏ این تولد گونه ماست‏.‏

54:50.360 --> 54:53.680
تولد گونه ما در یک لحظه نبود‏.‏

54:53.680 --> 54:56.120
در چند میلیون سال شکل گرفت‏.‏

54:58.960 --> 55:03.760
زمان پیچیده و فرهنگ اشتراکی قدرتمندمون‏.‏‏.‏‏.‏

55:03.760 --> 55:06.560
ما رو از دیگر نوع آدم جدا کرد‏.‏

55:10.240 --> 55:14.840
ما تبدیل به یک گونه مرتبط شده بودیم‏.‏

55:18.040 --> 55:20.560
ما تبدیل به انسان خردمند شده بودیم‏.‏‏.‏‏.‏

55:22.040 --> 55:24.240
اجداد همه ما‏.‏

55:33.640 --> 55:36.880
گاهی توی زندگی‏،‏ همه‌چی دست به دست هم می‌ده‏،‏

55:36.880 --> 55:39.920
این دست به دست دادن گونه ما بود‏.‏

55:42.000 --> 55:44.920
طوفان بی‌نقصی بود‏.‏

55:44.920 --> 55:49.280
مغز تغییر کرد‏،‏ زبان به وجود اومد‏،‏
اعداد افزایش پیدا کردن‏،‏

55:49.280 --> 55:52.920
ارتباط بیشتر شد‏،‏ فرهنگ انباشتی به وجود اومد‏،‏
تکنولوژی بهتر شد‏،‏

55:52.920 --> 55:55.440
صلاح و اقلیم درست به وجود اومد‏.‏

55:56.480 --> 56:01.520
ولی در همه اینا‏،‏ یک نخ نهفته‌ست‏.‏

56:01.520 --> 56:07.480
رمز موفقیت ما اینه که موجوداتی اجتماعی
و اهل همکاری هستیم‏.‏

56:07.480 --> 56:11.360
ظاهراً همین دوستی ما‏،‏ ابرقدرت ماست‏.‏

56:11.360 --> 56:15.760
ما چیزی از فراتر از چند جزء هستیم‏.‏

56:15.760 --> 56:19.160
زبان‏،‏ آیین‏،‏ تکنولوژی‏،‏

56:19.160 --> 56:23.440
به نظر من‏،‏ همه‌شون مربوط میشن به همکاری‏.‏

56:23.440 --> 56:29.320
و اینطوریه که یه گونه، از شروع ضعیف و بی‌اهمیتش‏.‏‏.‏‏.‏

56:29.320 --> 56:33.400
بدیل می‌شه به یه موجود فوق‌العاده‏،‏

56:33.400 --> 56:39.040
موجودی که آماده‌ست این سیاره رو کشف کنه‏.‏

57:02.280 --> 57:04.280
در قسمت بعد‏.‏‏.‏‏.‏

57:04.280 --> 57:09.160
ما اجدادمون رو دنبال می‌کنیم که
چطور از آفریقا پخش شدن‏.‏

57:09.160 --> 57:13.240
به جاهایی رفتن که محیط سخت داشتن‏
هیچ کس دیگه‌ای نمی‌تونست اونجا دووم بیاره‏.‏

57:15.080 --> 57:18.200
اونا فراتر از قلمرو گونه‌ی فوق‌العاده‌ی دیگه‌ای‏.‏‏.‏‏.‏

57:18.200 --> 57:22.160
از انسان‌ها سفر کردن‏،‏ یعنی هابیت‌ها‏.‏

57:23.400 --> 57:27.520
و بالاخره، حتی خودشون رو به سرزمین دوری
مثل استرالیا رسوندن‏.‏

57:29.920 --> 57:34.920
www.Doostihaa.com